advertentie

'Laat het mediadebat gaan over de inhoud'

Maandag vergadert Den Haag over het mediabeleid. Evert Cuijpers schrijft daarom een brief aan de Tweede Kamerleden.

Beste Kamerleden,

De kloof tussen burger en politiek en hoe die beslecht kan worden; verkiezing op verkiezing is dit een vast terugkerend thema. Beslechting blijkt dan ook een moeizaam proces óf menigeen vindt een kloof klaarblijkelijk nog niet eens zo gek. Maar dat we van kloof het verkleinwoord willen maken, daar is zeker een meerderheid voor te vinden en deze blog gaat jullie helpen om dat te realiseren. Op naar een kloofje dus; daar gaat het maandag over.

Ik wil het dan ook graag met jullie hebben over het publieke omroepbestel dat drie lagen telt; de NPO, de RPO’s (de provinciale omroepen) en de lokale omroepen (NLPO). In Nederland achten we onafhankelijke journalistiek essentieel voor de werking van de democratie, zowel landelijk en provinciaal als zeker ook op gemeentelijke schaal. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap draagt stelselverantwoordelijkheid, maar kent een merkwaardige discrepantie in de financiële paragraaf waarin wat betreft overheidsbekostiging de derde laag zo goed als wordt overgeslagen. Tot zover de feiten in woorden.

Van de mediabegroting gaat 81,9% naar de NPO, 17,1% naar de dertien RPO’s en 1% naar zo’n 250 lokale omroepen. U leest dat goed ja; één procent. Uit onderzoek (DVJ Insights) blijkt 71% van de Nederlanders op zoek te zijn naar landelijk nieuws, 31% naar lokaal nieuws en 24% naar provinciale content. De verdeelsleutel van het Haags geld matcht dus geenszins met de behoefte vanuit de bevolking. Tot zover de feiten in getallen.

Emotie

Politiek is echter meer dan feiten. Ook emotie speelt een rol en daar wordt dan ook volop op ingespeeld. Door de NPO die vooral de aandacht afleidt met een klaagzang over teruglopende advertentie-inkomsten. Dan doen ze óf iets goed fout óf het is een zorg voor de hele sector en geen alleenrecht van de eerste laag om daar compensatie voor te krijgen. Maar ook de RPO laat zich gelden. Waar hervormingen in de vorm van samenwerkingen binnen deze tweede laag steeds weer in de zandbak stranden, wordt er volop gekoketteerd met de zogenoemde regiovensters waarvan de meerwaarde mij nog altijd ontgaat. Om het nog lastiger te maken staat er ook nog iets in het regeerakkoord over de streekomroepen. Voordeel daar is dat een hervorming op streekniveau op papier al lang bezegeld is en goedkeuring draagt van zowel de omroepen zelf alsook het ministerie en de gemeenten; van 250 lokale omroepen naar 80 constructieve streekomroepen met een eigen keurmerk. Alleen ontbreekt het daar aan geld.

Een herverdeling van het publieke geld over de drie lagen in het bestel in lijn met deze verhoudingen, zou dan ook veel meer recht doen aan de democratische grondbeginselen.

Evert Cuijpers


Al met al leidt het bovenstaande ertoe dat het in de discussies en debatten allang niet meer over de inhoud gaat, namelijk het leveren van onafhankelijke journalistiek op maat. De maat nogmaals, door onderzoek aangetoond, dat de Nederlander voor 71% op zoek is naar nationaal nieuws, 31% naar lokaal nieuws en 24% naar provinciale content. Een herverdeling van het publieke geld over de drie lagen in het bestel in lijn met deze verhoudingen, zou dan ook veel meer recht doen aan de democratische grondbeginselen. Zo moeilijk hoeft het dus allemaal niet te zijn.

Deze herverdeling zou ook niet meer dan logisch zijn en de doorstroom van content in de keten enkel ten goede komen. Met een bijpassende bekostiging kunnen de beoogde 80 streekomroepen op niveau opereren en daarmee ook leverancier zijn van items op lokaal niveau voor de RPO’s. De streekomroepen in wording komen namelijk wél in de raadszaal, staan langs de velden van de amateursport en weten wat er op het schoolplein besproken wordt. RPO’s kunnen zich dan nog beter richten op hún kerntaak; nieuwsgaring - en duiding produceren van provinciale thematieken, welke dan ook volgens NPO-kwaliteitsmaatstaven aan de landelijke omroepen kunnen worden aangeboden. Dán gaat het pas over complementair samenwerken binnen de keten van het omroepbestel.

Goede samenwerking

Kijkende naar de eigen Venlose situatie dan is er al sprake van een constructieve en plezierige samenwerking op item- en programmaniveau tussen L1 (RPO) en Omroep Venlo. Die samenwerking is redelijk bijzonder voor Nederland en gebaseerd op wederkerigheid. Als het hier kan, waarom dan niet elders? Zeker met een juiste herverdeling van de mediabegroting. Nu worden wetsystemen zelden in één dag veranderd en er zal ongetwijfeld weerstand komen van wat landelijke omroepbazen. Let wel dat ik het hier heb over een herverdeling van het huidige mediabudget en niét over de hoogte van dat mediabudget zelf, want ook daarmee scoort Nederland in West-Europees verband erg laag.

Het wordt dus een verhaal van de lange adem, maar de situatie is precair. De streekvorming is op enkele plekken al vergevorderd en er zijn pakweg zo’n vijftien omroepen die hoogwaardige en relevante content brengen. Maar met de huidige schamele overheidsbekostiging dreigen nu al weer enkele streekomroepen (in wording) om te vallen. Door incidenteel geld toe te kennen - ook VNG heeft dit aan u gevraagd - kunt u deze vijftien omroepen faciliteren in het hebben van de benoemde lange adem. Het niet beschikbaar komen hiervan zal als een luchtverplaatsing zijn die op een kaartenhuis afstevent en zal de kloof alleen maar verder doen eroderen.

Maandag is het wetgevingsoverleg en ik heb een stoel gereserveerd. Hopelijk gaat het dan over de inhoud en is er daadkracht. Debatteren over richtsnoerbedragen en Ziggo-verbindingen is voor de bühne en daar redt niemand het mee. De prijs van het kopen van tijd bedraagt namelijk zes miljoen euro. Tot maandag!

Evert Cuijpers
Directeur Omroep Venlo

advertentie

Lees ook deze artikelen